Jak przeprowadzić prawidłowo proces transformacji spółki z o.o. w inną spółkę?
Zmieniające się otoczenie biznesowe, konieczność dostosowania do przepisów prawnych oraz plany rozwoju prowadzonego przedsiębiorstwa bardzo często sprawiają, że przedsiębiorcy decydują się na zmianę formy prawnej prowadzonej działalności. Dotyczy to również najbardziej popularnego typu spółki, a więc spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. W tym artykule pokażemy Ci, jak wygląda proces przekształcenia spółki z o.o. w inną spółkę oraz jakie warunki trzeba spełnić, aby cały proces zakończył się sukcesem.
Czynności przed przekształceniem spółki z o.o. w inną spółkę
Pierwszym krokiem jaki należy podjąć jest wybór formy prawnej, która będzie najlepiej odpowiadać potrzebom biznesu, dotychczas prowadzonemu w formie spółki z o.o. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością może zostać przekształcona zarówno w inną spółkę kapitałową (prostą spółkę akcyjną albo spółkę akcyjną), jak i w spółkę osobową (spółkę jawną, spółkę partnerską, spółkę komandytową albo spółkę komandytowo-akcyjną). Każda forma oznacza inne obowiązki, przywileje i ryzyka. Przed przystąpieniem do przekształcenia należy przeanalizować wady i zalety każdej z nich oraz sprawdzić konsekwencje podatkowe i organizacyjne.
Kolejnym krokiem jest dokonanie audytu działalności gospodarczej prowadzonej w formie spółki z o.o. Istotne jest bowiem, by spółka powstała w wyniku przekształcenia mogła bez przeszkód kontynuować działalność prowadzoną dotychczas przez spółkę z o.o. Co prawda z kodeksu spółek handlowych wprost wynika zasada kontynuacji działalności gospodarczej, zgodnie z którą spółce przekształconej przysługują wszelkie prawa i obowiązki spółki przekształcanej, a spółka przekształcona pozostaje podmiotem w szczególności zezwoleń, koncesji oraz ulg, które zostały przyznane spółce przed przekształceniem, to jednak niekiedy ze szczególnych przepisów albo postanowień umów mogą wynika wyjątki od tej zasady. Może to być np. obowiązek poinformowania odpowiednich organów albo kontrahentów o przekształceniu albo konieczność uzyskania ich zgody na przekształcenie spółki z o.o.
Plan przekształcenia spółki z o.o.
Kolejnym etapem procesu transformacji spółki z o.o. jest przygotowanie planu przekształcenia. Co istotne, plan przekształcenia spółki z o.o. w inną spółkę sporządzany jest w formie pisemnej, a zatem jego sporządzenie nie wiąże się z koniecznością poniesienia dodatkowych kosztów (np. obsługi notarialnej). Plan przekształcenia podpisuje zarząd spółki przekształcanej.
Jednym z załączników do planu przekształcenia jest sprawozdanie finansowe sporządzone dla celów przekształcenia. Sprawozdanie finansowe powinno zostać sporządzone na dowolny dzień w miesiącu poprzedzającym przedłożenie wspólnikom planu przekształcenia. Co do zasady, w przypadku przekształcenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w inną spółkę nie zachodzi konieczność badania planu przekształcenia przez biegłego rewidenta. Wyjątek stanowi przekształcenie spółki z o.o. w spółkę akcyjną.
Oprócz sprawozdania finansowego, załącznikami do planu przekształcenia są projekt uchwały w sprawie przekształcenia oraz projekt umowy lub statutu spółki przekształconej. Dodatkowo w przypadku transformacji spółki z o.o. w spółkę akcyjną do planu przekształcenia należy dołączyć wycenę składników majątku.
Podjęcie uchwały o przekształceniu spółki z o.o.
Po sporządzeniu planu przekształcenia konieczne jest podjęcie przez zgromadzenie wspólników spółki z o.o. uchwały w sprawie przekształcenia spółki. Protokół zgromadzenia wspólników spółki z o.o. zawierający uchwałę o przekształceniu powinien zostać sporządzony w formie aktu notarialnego. Przed podjęciem uchwały o przekształceniu, należy dopełnić jeszcze jednej formalności. Zgodnie z przepisami kodeksu spółek handlowych spółka powinna dwukrotnie zawiadomić wspólników o zamiarze podjęcia uchwały o przekształceniu spółki. Pierwsze zawiadomienie powinno być dokonane nie później niż na miesiąc przed planowanym dniem podjęcia tej uchwały, a drugie w odstępie nie krótszym niż dwa tygodnie od daty pierwszego zawiadomienia. Z naszego doświadczenia wynika jednak, że w pewnych sytuacjach wystarczające jest jednokrotne zawiadomienie wspólników, co może znaczący skrócić cały proces.
W przypadku przekształcenia w spółkę kapitałową do przekształcenia niezbędne jest powołanie członków organów spółki przekształconej. W przypadku natomiast przekształcenia w spółkę osobową kodeks spółek handlowych wymaga określenia wspólników prowadzących sprawy spółki przekształconej. Nie ma przeszkód, by kwestie te były objęte uchwałą o przekształceniu spółki z o.o.
Przekształcenie spółki z o.o. w inną spółkę kapitałową
Przekształcenie spółki z o.o. w inną spółkę kapitałową (tj. spółkę akcyjną albo prostą spółkę akcyjną) następuje, jeżeli oprócz wymagań, o których mowa powyżej:
1) za przemianą spółki wypowiedzieli się wspólnicy reprezentujący co najmniej połowę kapitału zakładowego spółki, większością trzech czwartych głosów, chyba że umowa spółki przewiduje surowsze warunki,
2) spółka przekształcana ma zatwierdzone sprawozdania finansowe co najmniej za dwa ostatnie lata obrotowe, w przypadku prowadzenia przez spółkę z o.o. działalności gospodarczej przez okres krótszy niż dwa lata sprawozdanie finansowe powinno obejmować cały okres działalności spółki nieobjęty rocznym sprawozdaniem finansowym,
3) kapitał zakładowy albo kapitał akcyjny spółki przekształconej będzie nie niższy od kapitału zakładowego spółki przekształcanej.
Dodatkowo w przypadku transformacji spółki z o.o. w spółkę akcyjną konieczne jest zbadanie planu przekształcenia przez biegłego rewidenta w zakresie poprawności i rzetelności oraz w celu ustalenia, czy wycena składników majątku przechodzącej transformację spółki z o.o. jest rzetelna. Biegły rewident jest wyznaczany przez sąd rejestrowy na wniosek przekształcanej spółki z o.o.
Co również istotne w przypadku transformacji spółki z o.o. w prostą spółkę akcyjną plan przekształcenia powinien zostać ogłoszony w Monitorze Sądowym i Gospodarczym.
Przekształcenie spółki z o.o. w spółkę osobową
Jeszcze inne szczególne warunki muszą zostać spełnione w przypadku transformacji spółki z o.o. w spółkę osobową, a więc w spółkę jawną, spółkę partnerską, spółkę komandytową albo spółkę komandytowo-akcyjną. Przede wszystkim, aby uchwała w przedmiocie przekształcenia została skutecznie podjęta, muszą się za nią opowiedzieć wspólnicy spółki z o.o. reprezentujący co najmniej dwie trzecie kapitału zakładowego spółki przekształcanej. Umowa spółki z o.o. może jednak przewidywać surowsze warunki dotyczące większości głosów niezbędnej do podjęcia uchwały w sprawie przemiany spółki.
Co również istotne uchwała o przekształceniu spółki z o.o. w spółkę komandytową albo spółkę komandytowo-akcyjną wymaga, oprócz uzyskania wymaganej większości głosów, zgody osób, które w spółce przekształconej mają być komplementariuszami. Zgoda ta powinna zostać wyrażona w formie pisemnej pod rygorem nieważności.
Warto w tym miejscu również zwrócić uwagę na uprawnienie przysługujące wspólnikowi przekształcanej spółki z o.o., który nie zamierza uczestniczyć w spółce przekształconej. Wspólnik, który głosował przeciwko uchwale o przekształceniu spółki kapitałowej w spółkę osobową i zażądał zaprotokołowania jego sprzeciwu może bowiem żądać odkupu jego udziałów w przekształconej spółce z o.o. Żądanie odkupu udziałów powinno zostać złożone spółce przez wspólnika w terminie tygodnia od dnia podjęcia uchwały o przekształceniu.
Przekształcana spółka z o.o. powinna wówczas – w terminie 3 tygodni od dnia podjęcia uchwały w przedmiocie przekształcenia – dokonać odkupu udziałów na własny rachunek lub rachunek pozostałych wspólników. W przypadku nabywania udziałów przez spółkę na własny rachunek, może ona nabyć udziały o łącznej wartości nominalnej nieprzekraczającej 10% kapitału zakładowego.
Cena odkupu powinna odpowiadać wartości godziwej udziałów w spółce przekształcanej. Jeżeli wspólnik nie zgadza się na cenę odkupu może wystąpić do sądu z powództwem o ustalenie wartości godziwej jego udziałów.
Jeżeli wszystkie udziały wspólników, którzy zażądali odkupu nie zostaną odkupione, przekształcenie nie dochodzi do skutku. Z tego też względu do wniosku o wpis przekształcenia do rejestru dołącza się oświadczenie wszystkich członków zarządu przekształcanej spółki
z o.o., że wszystkie udziały wspólników, którzy żądali odkupu, zostały odkupione.
Rejestracja przekształcenia w KRS – transformacja spółki z o.o. w inną spółkę
Spółka przekształcona powstaje z chwilą wpisu spółki przekształconej do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Z dniem przekształcenia wspólnicy spółki przekształcanej stają się wspólnikami spółki przekształconej.
Jeżeli na skutek przekształcenia doszło do zmiany brzmienia firmy, które nie polega jedynie na zmianie dodatkowego oznaczenia wskazującego charakter spółki, spółka przekształcona ma obowiązek podawania w nawiasie dawnej firmy obok nowej firmy z dodaniem wyrazu „dawniej” przez okres co najmniej roku od dnia przekształcenia.
Istotnym jest również, by po dokonaniu w rejestrze wpisu spółki przekształconej o dokonanym przekształceniu powiadomić kontrahentów. W zawiadomieniu o dokonanym przekształceniu warto zaznaczyć, że od tej pory wszelkie zobowiązania spółki przekształcanej będą wykonywane przez spółkę powstałą w wyniku przekształcenia. O dokonanym przekształceniu należy również poinformować właściwy urząd skarbowy poprzez złożenie formularza aktualizacyjnego NIP-8.
Przekształcenie spółki z o.o. w inną spółkę to strategiczna decyzja, która może w znaczący sposób wpłynąć na rozwój Twojego biznesu. Każdy etap – od wyboru właściwej formy prawnej, przez przygotowanie planu przekształcenia i umowy spółki, aż po rejestrację w KRS – wymaga odpowiedniego przygotowania, aby cały proces zakończył się sukcesem. Dzięki naszej wiedzy i wsparciu przeprowadzisz transformację sprawnie, bezpiecznie i bez ryzyka kosztownych błędów. Skontaktuj się z nami, a pomożemy Ci dobrać najlepsze rozwiązanie dla Twojej firmy i przeprowadzić cały proces krok po kroku.
Karolina Jezierska-Kowalska
