Nowy wspólnik w spółce z o.o — jak się przygotować i jak go dodać do spółki?
Nasze doświadczenie w sprawach dotyczących sporów wspólników pokazuje, że skład osobowy wspólników spółki z o.o. ma często kluczowe znaczenie dla funkcjonowania spółki. Od tego, czy wspólnicy będą sprawnie współdziałać, niejednokrotnie zależy czy podjęte zostaną decyzje niezbędne dla działania spółki. W toku działalności spółki z o.o. dochodzi jednak do sytuacji, w których skład wspólników spółki ulega zmianie. Z naszego artykułu dowiesz się jak na takie zmiany się przygotować.
Jak dodać wspólnika do spółki z o.o.?
1. Zbycie udziałów
Najpopularniejszym sposobem na zmianę składu osobowego wspólników spółki z o.o. jest zawarcie umowy zbycia udziałów. Polega ono na przeniesieniu prawa własności udziałów wskutek zawarcia określonej umowy między dotychczasowym a nowym wspólnikiem. Zazwyczaj następuje to na mocy umowy sprzedaży lub umowy darowizny. Zdarza się również, że wspólnik decyduje się na wniesienie swoich udziałów tzw. aportem do innej spółki.
W wyniku zbycia udziałów skład wspólników spółki z o.o. może się powiększyć w sytuacji, gdy wspólnik np. sprzeda tylko część posiadanych udziałów. Możliwa jest również sytuacja, w której wspólnik sprzeda lub daruje wszystkie posiadane udziałów, a więc nie zmieni się liczba wspólników a jedynie ich personalia.
Co do zasady zbycie udziałów w spółce z o.o. jest neutralne dla pozostałych wspólników w takim znaczeniu, że nie zmienia się liczba posiadanych przez nich głosów ani udział w zyskach spółki. W praktyce taka zmiana może jednak nieść daleko idące konsekwencje w przypadku gdy nowy wspólnik będzie miał odmienną wizję działalności spółki od jej pozostałych wspólników. Jakie to będzie miało przełożenia na działalności spółki, zależy od liczby posiadanych przez poszczególnych wspólników udziałów oraz określonych w umowie spółki większości głosów niezbędnych do podejmowania uchwał.
Wspólnicy mogą zabezpieczyć się przed niekontrolowaną zmianą składu osobowego spółki poprzez wprowadzenie do umowy spółki wymogu uzyskania zgody np. zgromadzenia wspólników na zbycie udziałów. Dodatkowym zabezpieczeniem może być przyznanie pozostałym wspólnikom prawa pierwszeństwa nabycia udziałów w sytuacji gdy jeden z nich zgłosi spółce zamiar zbycia udziałów.
2. Śmierć wspólnika
Zmiana składu osobowego spółki może być również konsekwencją śmierci dotychczasowego wspólnika. Często może być to nagłe i zupełnie nieprzewidywalne wydarzenia, które jednak może istotnie wpłynąć na funkcjonowania spółki. W wyniku śmierci wspólnika udziały mogą być odziedziczone przez kilku spadkobierców. Nierzadko dochodzi dodatkowo do sporu między spadkobiercami, co również może istotnie zaburzyć działalność spółki.
Podobnie jak w przypadku zbycia udziałów przez wspólnika, także dziedziczenie udziałów co do zasady powinno być neutralne dla pozostałych wspólników, a więc nie wpływać na liczbę posiadanych przez nich głosów oraz udział w zyskach. To jakie będą konsekwencje dziedziczenia udziałów, ostatecznie zależy od tego, jakie jest "układ sił" w spółce i na ile się on zmieni w wyniku dziedziczenia udziałów, a także czy spadkobiercy będą działać zgodnie, czy też powstanie między nimi spór.
Sposobem na zabezpieczenie się przed potencjalnymi problemami jest przede wszystkim zaplanowane i przemyślane ułożenie sukcesji w spółce i stopniowe wprowadzanie do niej spadkobierców. Alternatywą może być również zapis w umowie spółki, że spadkobiercy nie wchodzą do spółki, ale to wiąże się z obowiązkiem ich spłaty, co może narazić spółkę na problemy finansowe.
3. Podwyższenie kapitału zakładowego
Kolejnym sposobem na wejście nowego wspólnika do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest podwyższenie kapitału zakładowego spółki.
Nowy wspólnik w spółce z o.o — podwyższenie kapitału zakładowego i zwiększenie liczby udziałów
Pierwszym krokiem w celu dodania nowego wspólnika do spółki jest podjęcie przez wspólników uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego spółki. Uchwała ta powinna zawierać informację o liczbie oraz wartości nowo utworzonych udziałów. Co do zasady, dotychczasowym wspólnikom przysługuje prawo pierwszeństwa objęcia udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym. Uprawnienie to może wyłączać umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub uchwała zgromadzenia wspólników w przedmiocie podwyższenia kapitału zakładowego. Wobec tego, w sytuacji, gdy do spółki ma przystąpić nowy wspólnik, konieczne będzie wskazanie w uchwale takiego wyłączenia prawa pierwszeństwa.
Ponadto, podwyższenie kapitału zakładowego wymaga zmiany umowy spółki w tym zakresie. Uchwała powinna zostać podjęta większością 2/3 głosów (chyba że umowa spółki przewiduje surowsze wymogi) oraz podlega zaprotokołowaniu przez notariusza. Kodeks spółek handlowych dopuszcza możliwość podwyższenia kapitału zakładowego bez dokonywania zmiany umowy spółki z o.o. Takie rozwiązanie jest możliwe, o ile przewiduje je umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Co istotne, podwyższenie kapitału zakładowego w tym trybie może się skutecznie odbyć tylko, jeśli wszystkie nowe udziały obejmą dotychczasowi wspólnicy. Zatem, jeżeli do spółki ma przystąpić nowy wspólnik, należy skorzystać z trybu obejmującego zmianę umowy spółki.
Prócz podjęcia uchwały, o której mowa powyżej, do podwyższenia kapitału zakładowego spółki konieczne jest dokonanie dalszych czynności. Należą do nich złożenie przez nowego wspólnika oświadczenia o objęciu udziałów oraz oświadczania o przystąpieniu do spółki. Oświadczenia to powinny zostać sporządzone w formie aktu notarialnego.
Nowy wspólnik a wniesienie wkładu do spółki?
Każdy wspólnik musi wnieść wkład do spółki. Jest to podstawowy obowiązek każdego wspólnika: zarówno w spółkach osobowych, jak i kapitałowych, w tym spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Wobec powyższego kolejnym obowiązkiem po stronie nowego wspólnika jest wniesienie wkładu do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.
Wkład ten może mieć postać pieniężną lub niepieniężną (aport). Z wkładem pieniężnym mamy do czynienia, gdy nowy wspólnik przenosi na spółkę określoną kwotę pieniężną. Może to nastąpić poprzez wpłacenie gotówki do kasy spółki lub poprzez wykonanie przelewu na rachunek bankowy spółki. Wkład niepieniężny, zwany również aportem, polega zaś na przeniesieniu na spółkę określonego prawa np. prawa własności nieruchomości.
Przedmiotem wkładu niepieniężnego do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może być także przedsiębiorstwo osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą czy udziały lub akcje w innej spółce. Należy pamiętać, że do skutecznego przeniesienia przedmiotu aportu na spółkę konieczne będzie zawarcie umowy przenoszącej przedmiot aportu na rzecz spółki. Oczywiście, umowa ta jest zawierana w następstwie podjęcia uchwały w przedmiocie podwyższenia kapitału zakładowego i złożenia oświadczenia o objęciu udziałów. Forma umowy przenoszącej przedmiot aportu uzależniona jest od tego, co jest przedmiotem wkładu do spółki. Jeżeli przedmiotem wkładu niepieniężnego jest nieruchomość, wówczas umowa ta powinna zostać sporządzona w formie aktu notarialnego.
Warto wskazać, że przepisy dotyczące spółki z o.o. przewidują ograniczenia, w zakresie tego, co może być przedmiotem wkładu. Wkładem tym nie może być prawo niezbywalne (np. użytkowanie, służebności osobiste) oraz świadczenie pracy bądź usług. Jest to podyktowane koniecznością zagwarantowania wierzycielom, że kapitał spółki stanowi realną wartość.
Jak i gdzie należy zgłosić dodanie nowego wspólnika do spółki z o.o.?
Wniosek o rejestrację podwyższenia kapitału zakładowego spółki z o.o. powinien być złożony w terminie siedmiu dni. Termin ten liczony jest od dnia dokonania ostatniej czynności związanej ze zmianą wysokości kapitału zakładowego. W praktyce będzie to najczęściej dokonanie wpłat na podwyższony kapitał.
Złożenie wniosku o rejestrację podwyższenia kapitału zakładowego nie może nastąpić później niż sześć miesięcy od dnia dokonania zmiany umowy spółki. Po przekroczeniu tego terminu zmiana umowy spółki będzie nieskuteczna.
Wniosek powinien być złożony elektronicznie, za pośrednictwem Portalu Rejestrów Sądowych (PRS). Zgłoszenia zmian dokonuje zarząd spółki z o.o., zgodnie z zasadami reprezentacji lub jeżeli spółka tak zdecyduje – profesjonalny pełnomocnik.
Wniosek podlega opłacie 350 zł, w tym 100 zł za ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym.
Autor: Kacper Ziniak
