Jak wybrać formę prawną dla prowadzenia działalności?
Po przeprowadzeniu analizy rynku i wyborze czym firma będzie się zajmować, każdy przedsiębiorca rozpoczynający nową działalność musi podjąć bardzo ważną decyzję, w jakiej formie prawnej będzie ją prowadził. Z naszego artykułu dowiesz się, jakie są formy prawne prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce i jakie są główne różnice, a także wady i zalety najpopularniejszych z nich.
Dlaczego wybór formy prawnej jest ważny?
Wielu przedsiębiorców nie zdaje sobie sprawy jak duże znaczenie zarówno dla ich firmy, jak i życia prywatnego ma wybór odpowiedniej formy prawnej dla swojej firmy. Niewłaściwie wybrana forma prawna może niepotrzebnie komplikować prowadzenia biznesu poprzez nadmiar procedur i formalności. Zły wybór formy prawnej może także generować wyższe podatki, a także niepotrzebne w danej sytuacji koszty jak np. koszty notarialne posiedzeń walnego zgromadzenia.
Wybór formy prawnej działalności gospodarczej ma także duży wpływ na życie prywatne przedsiębiorcy. Może od niej zależeć czy majątek prywatny jest zabezpieczony, czy też upadek biznesu może pociągnąć za sobą utratę majątku prywatnego przedsiębiorcy.
Formy prawne działalności gospodarczej
Przedsiębiorca decydujący się na prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce może wybrać jedną z następujących form:
- jednoosobowa działalność gospodarcza,
- spółka cywilna,
- spółka jawna,
- spółka partnerska,
- spółka komandytowa,
- spółka komandytowo-akcyjna,
- spółka z ograniczoną odpowiedzialnością,
- prosta spółka akcyjna,
- spółka akcyjna.
Jak widać wybór jest dość duży. Formy te różnią się między sobą m.in. zasadami opodatkowania, zakresem odpowiedzialnością przedsiębiorcy oraz stopniem sformalizowania działalności. Poniżej pokrótce przedstawimy wady i zalety najczęściej wybieranych form prowadzenia działalności.
Jednoosobowa działalność gospodarcza - prostota kontra ograniczenia
Zalety
Najczęściej wybieraną formą prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce jest tzw. jednoosobowa działalności gospodarcza. Wbrew pozorom w Polsce jest zaskakująco dużo sporych rozmiarów firm prowadzonych właśnie w formie JDG.
Biorąc pod uwagę prostotę i szybkość założenia firmy wybór jednoosobowej działalności gospodarczej raczej nikogo nie dziwi. Założenie JDG może zająć nawet kilka minut, ponieważ sprowadza się do wypełnienia i wysłania odpowiedniego wniosku. Co ważne JDG możemy obecnie założyć nawet bez wychodzenia z domu.
Niewątpliwą zaletą JDG jest również brak minimalnego kapitału, jaki jest potrzebny na założenia firmy. Przewagą JDG nad innymi formami prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce jest duża swoboda przepływu pieniędzy między portfelem prywatnym a firmowym przedsiębiorcy. Wśród zalet wymienić można również prostotę prowadzenia działalności, bez konieczności podejmowania różnego rodzaju uchwał i tworzenia innych dokumentów korporacyjnych.
Jednoosobowa działalność gospodarcza daje przedsiębiorcą dużą możliwość wyboru zasad opodatkowania. Możliwe jest bowiem opodatkowanie w formie tzw. skali podatkowej, podatku liniowego, jak również ryczałtu.
Wady
Największą wadą jednoosobowej działalności gospodarczej jest nieograniczona odpowiedzialność przedsiębiorcy w przypadku niepowodzenia biznesu. Problemy finansowe firmy prowadzonej w formie JDG mogą prowadzić do utraty majątku prywatnego przedsiębiorcy.
Prowadząc firmę w formie JDG zdecydowanie trudniej jest pozyskać nowego inwestora czy zaplanować sukcesję niż w przypadku spółek prawa handlowego.
Spółka jawna oraz spółka komandytowa — dla kogo?
Spółka jawna
Spółka jawna jest jedyną spółką prawa handlowego, której wszyscy wspólnicy ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność za zobowiązania spółki. Pod tym względem jest trochę podobna do prowadzenia działalność w formie JDG. Różnica jest jednak taka, że wierzyciele mogą prowadzić egzekucję z majątku osobistego wspólników spółki jawnej, dopiero gdy egzekucja z majątku spółki stanie się bezskuteczna.
W przypadku spełnianie pewnych dodatkowych warunków spółka jawna może nie płacić CIT. Jest to niewątpliwie duża jej zaleta i przewaga wobec pozostałych spółek. Jest to dobry wybór dla przedsiębiorców, którzy uważają, że ich biznes jest "bezpieczny". Więcej na temat opodatkowania spółek jawnych możesz przeczytać na naszym portalu Doradzamy.to w artykule Opodatkowanie spółek od A do Z.
Jeszcze jedną zaletą spółki jawnej jest stosunkowa prostota prowadzenia działalności w tej formie, jak również samego założenia spółki. Większość czynności począwszy od zawarcia umowy spółki, poprzez inne ewentualne uchwały można zrobić w zwykłej formie pisemnej.
Spółka jawna, jak każda inna spółka prawa handlowego jest odrębnym podmiotem i ma odrębny majątek od majątku jej wspólników. Wszelkie przepływy środków pomiędzy tymi majątkami powinny być dokonywane pod odpowiednim tytułem prawnym. Pod tym względem jest więc zdecydowanie mniej elastyczna niż JDG.
Spółka komandytowa
Jeszcze kilka lat temu spółka komandytowa była bardzo chętnie wybierana przez przedsiębiorców. Powodem tego była możliwość ochrony majątku osobistego wspólników i płacenia niższych podatków niż w spółkach z o.o. Sytuacja się zmieniła po opodatkowaniu spółek komandytowych podatkiem CIT.
Cechą charakterystyczną dla spółki komandytowej jest występowanie dwóch rodzajów wspólników tj. komplementariuszy oraz komandytariuszy. Różnica między nimi jest taka, że komplementariusze odpowiadają za zobowiązania spółki majątkiem prywatnym, podczas gdy komandytariusze nie ponoszą takiej odpowiedzialności.
Różne są również zasady opodatkowania tych wspólników. Komandytariusze, których majątek jest bardziej chroniony, muszą się liczyć z koniecznością płacenia wyższych podatków niż komplementariusze.
Spółka komandytowa jest dobrym rozwiązaniem dla wspólników, spośród których są tacy, którzy chcą zabezpieczyć swój prywatny majątek kosztem wyższych podatków, a także tacy, którzy nie boją się ponoszenia odpowiedzialności za zobowiązania spółki, ale zależy im na płaceniu niższych podatków.
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością - bezpieczeństwo i elastyczność
Od wielu lat najpopularniejszą spółką dla prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Większość przedsiębiorców docenia jej główną zaletę, czyli bezpieczeństwo. Wspólnicy spółki z o.o. co do zasady nie ponoszą odpowiedzialności za zobowiązania spółki.
Spośród wielu zalet spółki z ograniczoną odpowiedzialnością warto podkreślić jeszcze jej elastyczność i duże możliwości dostosowania zapisów umowy do potrzeb wspólników.
Jedną z najważniejszych zalet spółek z o.o. jest brak daniny solidarnościowej oraz obowiązku opłacania składek ZUS. Zwolnienie z opłacania składek ZUS nie dotyczy jednak jednoosobowych spółek z o.o.
Spółka z o.o. daje wiele możliwości przedsiębiorcom, którzy myślą o zaplanowaniu sukcesji w swojej firmie. Wielu przedsiębiorców, którzy przez wiele lat prowadzili swój biznes w formie JDG decyduje się na przekształcenie w spółkę z o.o. ze względu na większe możliwości i większą elastyczność przy planowaniu sukcesji w firmie.
Więcej na temat zalet spółki z o.o. możesz dowiedzieć się z naszego artykułu Jakie są najważniejsze zalety spółki z o.o.
Pomoc prawna w procesie przekształcenia w spółkę
Na szczęście dla wszystkich przedsiębiorców, którzy doszli do wniosku, że forma prawna, w jakiej prowadzą firmą już im nie pasuje, zawsze istnieje możliwość zmiany na inną formę prawną. Taka zmiana możliwa jest poprzez procedurę przekształcenia czy to JDG w spółkę kapitałową, czy też spółki w inną spółkę. Proces przekształcenia w spółkę daje przedsiębiorcom szanse na dostosowanie formy prawnej firmy do sytuacji, w jakiej firma aktualnie się znajduje, jak również obecnych priorytetów przedsiębiorcy.
Jak wybrać formę prawną? Wsparcie prawnika w procesie zakładania spółki
Jak wspomnieliśmy na wstępie tego artykułu wybór formy prawnej może mieć duże znaczenia dla późniejszego powodzenia prowadzonej firmy i nie warto tego wyboru lekceważyć. Form prawnych w jakich może być prowadzona w Polsce firma jest dość sporo, a każda z tych forma ma jakieś zalety i wady,
Z uwagi na wagę konsekwencji, jakie niesie za sobą wybór formy prawnej zarówno w sferze podatków, jak i zabezpieczenia majątku prywatnego, wartko skorzystać ze wsparcia doświadczonego prawnika. Tylko w ten sposób możemy w pełni poznać i zrozumieć różnice między poszczególnymi formami prowadzenia działalności gospodarczej i wybrać taką formę prawną, która będzie dopasowana do naszych potrzeb.
W ramach naszej Kancelarii od wielu lat doradzamy przedsiębiorcom przy wyborze odpowiedniej formy prawnej zarówno na etapie zakładania firmy, jak i w procedurze przekształcenia w inną formę prawną. Zapraszamy do kontaktu z naszą Kancelarią w celu uzyskania pomocy prawnej przy wyborze odpowiedniej formy działalności, jak również w procesie zakładania lub przekształcenia spółki. Dzięki indywidualnemu podejściu do każdego klienta i dogłębnej analizie jego potrzeb wierzymy, że nasza pomoc może stanowić istotną wartość dodaną dla firm przedsiębiorców, którzy nam zaufali.
Kacper Ziniak
